รวม 100 สุภาษิตไทยที่ควรรู้ พร้อมความหมาย
สวัสดีครับนักเรียนทุกคน ในบทความนี้ผมได้คัดเลือกสุภาษิตไทยที่สำคัญและนักเรียนจะได้พบเจอบ่อยครั้งในบทเรียนและชีวิตประจำวันมาจำนวน 100 สุภาษิต การทำความรู้จักคลังสุภาษิตเหล่านี้ จะเป็นพื้นฐานที่ดีเยี่ยมในการทำความเข้าใจภาษาและวัฒนธรรมไทยให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้นครับ
เช่นเคยนะครับ สำหรับนักเรียนที่ต้องการทบทวนความรู้พื้นฐานโดยละเอียด สามารถกลับไปอ่านได้ที่หน้าหลักเรื่อง สุภาษิตไทยคืออะไร ครับ
100 สุภาษิตไทยที่คัดเลือกแล้ว
- กงเกวียนกำเกวียน หมายถึง เวรกรรมย่อมตามสนองผู้กระทำ
- กบในกะลาครอบ หมายถึง ผู้มีประสบการณ์น้อยแต่สำคัญตนว่ารู้มาก
- กระต่ายตื่นตูม หมายถึง อาการตื่นตกใจง่ายโดยไม่ทันพิจารณาให้ถ่องแท้
- กระต่ายหมายจันทร์ หมายถึง ผู้ชายที่หมายปองหญิงสูงศักดิ์กว่าตน
- กลับเนื้อกลับตัว หมายถึง การเลิกทำความชั่วแล้วหันมาประพฤติตนเป็นคนดี
- กว่าถั่วจะสุก งาก็ไหม้ หมายถึง การทำงานที่มีความลังเลใจ ทำให้แก้ไขสถานการณ์ไม่ทันท่วงที
- กาคาบพริก หมายถึง ลักษณะของคนผิวดำที่มักแต่งกายด้วยเสื้อผ้าสีสด ๆ
- กินน้ำไม่เผื่อแล้ง หมายถึง การใช้จ่ายทรัพย์สินจนหมดโดยไม่คำนึงถึงอนาคต
- กินบนเรือน ขี้รดบนหลังคา หมายถึง คนเนรคุณ ไม่รู้จักบุญคุณของผู้มีพระคุณ
- กินปูนร้อนท้อง หมายถึง การทำผิดแล้วแสดงอาการพิรุธออกมาเอง
- เก็บเบี้ยใต้ถุนร้าน หมายถึง การเก็บออมอย่างสม่ำเสมอแม้จะทีละเล็กน้อย
- เกลือจิ้มเกลือ หมายถึง การใช้เล่ห์เหลี่ยมที่ทันกันมาโต้ตอบกัน
- เกลียดตัวกินไข่ เกลียดปลาไหลกินน้ำแกง หมายถึง เกลียดตัวบุคคลแต่ยังต้องการผลประโยชน์จากเขา
- แกว่งเท้าหาเสี้ยน หมายถึง การอยู่ดีไม่ว่าดี ไปหาเรื่องเดือดร้อนใส่ตัว
- ใกล้เกลือกินด่าง หมายถึง การมองข้ามสิ่งดี ๆ ที่อยู่ใกล้ตัว
- ไก่งามเพราะขน คนงามเพราะแต่ง หมายถึง ความสวยงามเกิดขึ้นได้จากการปรุงแต่ง
- ไก่เห็นตีนงู งูเห็นนมไก่ หมายถึง การที่คนสองฝ่ายต่างล่วงรู้ความลับของกันและกัน
- ไก่ได้พลอย หมายถึง ผู้ที่ได้สิ่งมีค่ามาแต่ไม่รู้คุณค่าของสิ่งนั้น
- ขนมผสมน้ำยา หมายถึง พอดีกัน เหมาะสมกัน (มักใช้ในทางไม่ดี)
- ขว้างงูไม่พ้นคอ หมายถึง การทำสิ่งใดแล้วผลร้ายย้อนกลับมาสู่ตัวเอง
- ขายผ้าเอาหน้ารอด หมายถึง การยอมสละทรัพย์สินสำคัญเพื่อรักษาชื่อเสียงของตนไว้
- ขิงก็รา ข่าก็แรง หมายถึง ต่างฝ่ายต่างจัดจ้านไม่ยอมลดละให้กัน
- ขี่ช้างจับตั๊กแตน หมายถึง การลงทุนลงแรงอย่างมากเพื่อทำสิ่งเล็กน้อย ซึ่งไม่คุ้มค่า
- ขุดด้วยปาก ถากด้วยตา หมายถึง การแสดงอาการเหยียดหยามทั้งวาจาและสายตา
- เขียนเสือให้วัวกลัว หมายถึง การข่มขู่ให้อีกฝ่ายหนึ่งเกรงกลัว
- เข็นครกขึ้นภูเขา หมายถึง การทำงานที่ยากลำบากอย่างยิ่ง ต้องใช้ความพยายามมหาศาล
- เข้าตามตรอก ออกตามประตู หมายถึง การกระทำตามธรรมเนียมประเพณีที่ถูกต้อง
- เข้าเถื่อนอย่าลืมพร้า หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมอยู่เสมอและไม่ประมาท
- เข้าเมืองตาหลิ่ว ต้องหลิ่วตาตาม หมายถึง การรู้จักปรับตัวให้เข้ากับสังคมและวัฒนธรรมของที่นั้น ๆ
- คนดีตกน้ำไม่ไหล ตกไฟไม่ไหม้ หมายถึง คนดีทำชอบย่อมแคล้วคลาดจากอันตราย
- คนรักเท่าผืนหนัง คนชังเท่าผืนเสื่อ หมายถึง คนรักมีน้อย แต่คนเกลียดมีมากกว่า
- คบคนพาล พาลพาไปหาผิด คบบัณฑิต บัณฑิตพาไปหาผล หมายถึง การเลือกคบเพื่อนย่อมมีผลต่ออนาคต
- คบคนให้ดูหน้า ซื้อผ้าให้ดูเนื้อ หมายถึง การจะทำสิ่งใดควรพิจารณาให้รอบคอบ
- คลุมถุงชน หมายถึง การแต่งงานที่ผู้ใหญ่จัดการให้โดยที่เจ้าบ่าวเจ้าสาวไม่ได้รักกันมาก่อน
- ความรู้ท่วมหัว เอาตัวไม่รอด หมายถึง มีความรู้มากแต่ไม่สามารถนำมาใช้แก้ปัญหาให้ตนเองได้
- ความวัวไม่ทันหาย ความควายเข้ามาแทรก หมายถึง การเกิดเรื่องเดือดร้อนซ้อนขึ้นมาในขณะที่เรื่องเก่ายังไม่จบ
- คับที่อยู่ได้ คับใจอยู่ยาก หมายถึง ความทุกข์ใจนั้นทนได้ยากกว่าความลำบากกาย
- ฆ่าควายเสียดายพริก หมายถึง การทำงานใหญ่แต่กลับตระหนี่ในรายจ่ายเล็กน้อยจนอาจทำให้งานเสียหาย
- ฆ้องปากแตก หมายถึง คนที่เก็บความลับไม่อยู่
- งมเข็มในมหาสมุทร หมายถึง การค้นหาสิ่งที่ยากจะหาเจอได้
- เงยหน้าอ้าปาก หมายถึง การมีฐานะความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นกว่าเดิม
- จับปลาสองมือ หมายถึง การทำสองสิ่งสำคัญพร้อมกัน เสี่ยงที่จะล้มเหลวทั้งสองอย่าง
- จับเสือมือเปล่า หมายถึง การหาผลประโยชน์โดยตนเองไม่ต้องลงทุน
- ชักแม่น้ำทั้งห้า หมายถึง การพูดจาหว่านล้อมยกยอเพื่อโน้มน้าวใจ
- ชั่วเจ็ดที ดีเจ็ดหน หมายถึง ชีวิตมีทั้งช่วงที่ดีและไม่ดีสลับกันไป
- ช้างตายทั้งตัว เอาใบบัวปิด หมายถึง ความผิดร้ายแรงย่อมไม่สามารถปิดบังได้มิด
- ช้า ๆ ได้พร้าสองเล่มงาม หมายถึง การทำงานอย่างรอบคอบ แม้จะช้าแต่จะได้ผลงานที่ดี
- ดูวัวให้ดูหาง ดูนางให้ดูแม่ หมายถึง การจะเลือกคู่ครองให้พิจารณาถึงพื้นฐานครอบครัว
- ได้ทีขี่แพะไล่ หมายถึง การซ้ำเติมเมื่อผู้อื่นเพลี่ยงพล้ำ
- ตนเป็นที่พึ่งแห่งตน หมายถึง การพึ่งพาตนเองเป็นสิ่งที่ดีที่สุด
- ตบมือข้างเดียวไม่ดัง หมายถึง การกระทำฝ่ายเดียวย่อมไม่เกิดผล
- ตักน้ำรดหัวตอ หมายถึง การแนะนำพร่ำสอนคนที่ไม่มีทางจะดีขึ้นได้ ย่อมไร้ประโยชน์
- ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา หมายถึง การสอนให้คนรู้จักเจียมตัว
- ตักบาตรอย่าถามพระ หมายถึง การจะให้สิ่งใดแก่ผู้ที่เต็มใจรับอยู่แล้ว ก็ไม่จำเป็นต้องถาม
- ตัดหางปล่อยวัด หมายถึง การตัดขาดความสัมพันธ์ ไม่ขอเกี่ยวข้องด้วยอีกต่อไป
- ตาบอดได้แว่น หมายถึง การได้สิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แก่ตน
- ตีตนก่อนไข้ หมายถึง การกังวลในเรื่องที่ยังไม่เกิดขึ้น
- ตีวัวกระทบคราด หมายถึง การโกรธคนหนึ่งแต่กลับไประบายอารมณ์ใส่อีกคนหนึ่ง
- ถอนหงอก หมายถึง การที่ผู้น้อยไม่ให้ความเคารพผู้ใหญ่
- ถี่ลอดตาช้าง ห่างลอดตาเล็น หมายถึง ดูเหมือนจะรอบคอบแต่กลับประมาทในเรื่องสำคัญ
- ทำนาออมกล้า ทำปลาออมเกลือ หมายถึง การทำงานโดยกลัวการลงทุนย่อมไม่ได้ผลดี
- น้ำขึ้นให้รีบตัก หมายถึง เมื่อมีโอกาสดีเข้ามา ควรรีบคว้าไว้
- น้ำท่วมทุ่ง ผักบุ้งโหรงเหรง หมายถึง การพูดมากแต่ไร้สาระ
- น้ำพึ่งเรือ เสือพึ่งป่า หมายถึง การพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน
- น้ำลดตอผุด หมายถึง เมื่อหมดอำนาจ ความชั่วที่เคยทำไว้จะปรากฏ
- น้ำลึกหยั่งได้ น้ำใจหยั่งยาก หมายถึง จิตใจของมนุษย์นั้นยากแท้หยั่งถึง
- น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ หมายถึง อย่าขัดขวางผู้มีอำนาจหรือเหตุการณ์ที่รุนแรง
- ปิดทองหลังพระ หมายถึง การทำความดีโดยไม่เปิดเผยหรือหวังการยอมรับ
- ปลาข้องเดียวกัน หมายถึง คนที่อยู่ในกลุ่มเดียวกัน เมื่อคนหนึ่งทำเสีย ก็มักจะเดือดร้อนกันทั้งหมด
- ปลาหมอตายเพราะปาก หมายถึง การเดือดร้อนเพราะคำพูดของตนเอง
- ปลูกเรือนตามใจผู้อยู่ หมายถึง การจะทำสิ่งใดควรนึกถึงผู้ที่จะได้รับผลโดยตรง
- ผักชีโรยหน้า หมายถึง การทำความดีอย่างผิวเผินเพื่อเอาหน้า
- ฝนทั่งให้เป็นเข็ม หมายถึง การใช้ความเพียรพยายามอย่างที่สุดจนประสบความสำเร็จ
- พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง หมายถึง การนิ่งเงียบในบางสถานการณ์ย่อมดีกว่าการพูด
- ไฟในอย่านำออก ไฟนอกอย่านำเข้า หมายถึง ไม่ควรนำเรื่องไม่ดีในบ้านไปเล่าให้คนนอกฟัง และไม่ควรนำเรื่องนอกบ้านมาทำให้บ้านแตกแยก
- มือถือสาก ปากถือศีล หมายถึง การเสแสร้งทำตัวเป็นคนดี แต่ลับหลังกลับประพฤติชั่ว
- ไม่เห็นน้ำ อย่าเพิ่งตัดกระบอก หมายถึง อย่าด่วนทำอะไรไปก่อนโดยที่ยังไม่แน่ใจ
- ไม้อ่อนดัดง่าย ไม้แก่ดัดยาก หมายถึง การอบรมสั่งสอนเด็กย่อมทำได้ง่ายกว่าผู้ใหญ่
- รักดีหามจั่ว รักชั่วหามเสา หมายถึง การใฝ่ดีจะนำความสุขสบายมาให้ ใฝ่ชั่วจะนำความลำบากมาให้
- รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี หมายถึง การอบรมสั่งสอนลูกเกิดจากความรักและความปรารถนาดี
- รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม หมายถึง การเรียนรู้ไว้ไม่เป็นภาระหนักหนา แต่จะเป็นประโยชน์
- เรือล่มในหนอง ทองจะไปไหน หมายถึง ทรัพย์สมบัติของคนที่อยู่ในครอบครัวเดียวกันย่อมไม่ตกไปถึงมือผู้อื่น
- ลูกไม้หล่นไม่ไกลต้น หมายถึง ลูกย่อมมีนิสัยหรือพฤติกรรมไม่แตกต่างไปจากพ่อแม่มากนัก
- โลภมาก ลาภหาย หมายถึง การที่อยากได้มากเกินไปจนสุดท้ายไม่ได้อะไรเลย
- วัวหายล้อมคอก หมายถึง การคิดหาทางป้องกันหลังจากเกิดความเสียหายไปแล้ว
- ว่าแต่เขา อิเหนาเป็นเอง หมายถึง การตำหนิผู้อื่นในเรื่องใด แต่ตนเองกลับทำเรื่องนั้นเสียเอง
- สอนจระเข้ให้ว่ายน้ำ หมายถึง การสอนสิ่งที่เขารู้อยู่แล้ว
- สาวไส้ให้กากิน หมายถึง การนำความลับของฝ่ายตนไปเปิดเผยให้ผู้อื่นรู้
- สิบเบี้ยใกล้มือ หมายถึง ผลประโยชน์เล็กน้อยที่ควรได้ก็ควรรักษาไว้ก่อน
- สี่ตีนยังรู้พลาด นักปราชญ์ยังรู้พลั้ง หมายถึง ไม่ว่าจะเก่งกาจเพียงใด ทุกคนย่อมมีโอกาสผิดพลาดได้
- สุกเอาเผากิน หมายถึง การทำงานแบบลวก ๆ พอให้เสร็จไป
- เสน่ห์ปลายจวัก หมายถึง เสน่ห์ของสตรีที่เกิดจากฝีมือการทำอาหาร
- เสียน้อยเสียยาก เสียมากเสียง่าย หมายถึง การไม่ยอมเสียสละเพียงเล็กน้อยจนทำให้ต้องเสียสิ่งที่ใหญ่กว่าในภายหลัง
- เส้นผมบังภูเขา หมายถึง เรื่องง่าย ๆ ที่มองข้ามไป ทำให้คิดว่าเป็นเรื่องยาก
- หน้าเนื้อใจเสือ หมายถึง การที่ดูภายนอกเหมือนเป็นคนดี แต่จิตใจกลับโหดเหี้ยม
- หาเหาใส่หัว หมายถึง การรนหาเรื่องเดือดร้อนมาใส่ตน
- หุงข้าวประชดหมา ปิ้งปลาประชดแมว หมายถึง การทำประชดด้วยความโกรธ ซึ่งสุดท้ายตนเองนั่นแหละที่เสียประโยชน์
- อดเปรี้ยวไว้กินหวาน หมายถึง การยอมอดทนต่อความลำบากในปัจจุบัน เพื่อรอความสุขสบายในอนาคต
- อยู่บ้านท่านอย่านิ่งดูดาย ปั้นวัวปั้นควายให้ลูกท่านเล่น หมายถึง เมื่อไปอาศัยอยู่กับใคร ควรช่วยเหลืองานของเขาเพื่อเป็นการตอบแทน
- อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน หมายถึง สอนให้ใช้ชีวิตด้วยความไม่ประมาท
การเรียนรู้สุภาษิตเป็นเหมือนการได้เรียนรู้บทสรุปของประสบการณ์ชีวิตจากคนรุ่นก่อนครับ ผมหวังว่ารายการสุภาษิต 100 คำนี้ จะเป็นคลังความรู้ให้นักเรียนได้นำไปใช้ประโยชน์ทั้งในการเรียนและการดำเนินชีวิตนะครับ
