รสชาติ กับ รสชาด: การใช้คำให้ถูกต้องตามหลักภาษาไทย
เมื่อเราพูดถึงเรื่องอาหาร สิ่งหนึ่งที่ขาดไม่ได้เลยคือการบรรยายถึง "รสชาติ" ของอาหารจานนั้น ๆ แต่คำนี้ก็เป็นอีกหนึ่งคำที่สร้างความสับสนและมักพบการเขียนผิดอยู่บ่อยครั้ง ระหว่าง "รสชาติ" ที่ใช้ ต.เต่า สระอิ กับ "รสชาด" ที่ใช้ ด.เด็ก เป็นตัวสะกด วันนี้ผมจะมาไขข้อกระจ่างให้นักเรียนทุกคนได้เข้าใจถึงการเขียนที่ถูกต้องกันครับ
คำที่ถูกต้องคือ "รสชาติ" หรือ "รสชาด"
ผมขอสรุปให้ชัดเจนตั้งแต่แรกเลยว่า คำที่เขียนถูกต้องตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน คือ "รสชาติ" ครับ
- รสชาติ ✅ (ถูกต้อง)
- รสชาด ❌ (ไม่ถูกต้อง)
ความหมายของ "รสชาติ"
คำว่า "รสชาติ" เป็นคำนามที่เกิดจากการประสมคำระหว่าง "รส" และ "ชาติ" โดยมีความหมายว่า "รส" ซึ่งหมายถึง สิ่งที่รับรู้ได้ด้วยลิ้น เช่น รสเปรี้ยว รสหวาน รสเค็ม
หากเราพิจารณาแยกคำ จะเห็นได้ว่า:
- รส: หมายถึง ลักษณะของสิ่งที่รับรู้ได้ด้วยลิ้น
- ชาติ: เป็นคำที่ยืมมาจากภาษาบาลีสันสกฤต มีหลายความหมาย หนึ่งในนั้นคือ "รส" เช่นกัน ดังที่เราอาจเคยได้ยินสำนวนว่า "ไม่เป็นรสไม่เป็นชาติ" ซึ่งหมายถึง ไม่มีรสชาติเลย
ดังนั้น การรวมกันของสองคำนี้จึงเป็นการเน้นย้ำความหมายเกี่ยวกับรสของอาหารให้ชัดเจนยิ่งขึ้น
แล้วทำไม "รสชาด" จึงเขียนผิด
แม้ "รสชาด" จะเป็นการเขียนที่ผิด แต่ก็ทำให้เราได้เรียนรู้คำศัพท์เพิ่มขึ้นครับ สาเหตุที่ผิดเพราะคำว่า "ชาด" ที่สะกดด้วย ด.เด็ก นั้น มีความหมายแตกต่างออกไปโดยสิ้นเชิง
"ชาด" หมายถึง
- วัตถุสีแดงสดชนิดหนึ่ง ซึ่งเป็นผงหรือก้อน ใชผสมกับน้ำมันเพื่อประทับตรา หรือทาบนสิ่งของต่าง ๆ
- ชื่อของต้นไม้ชนิดหนึ่ง
จะเห็นได้ว่าความหมายของ "ชาด" ไม่มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับรสของอาหารเลย ดังนั้น การนำคำว่า "รส" มาประสมกับ "ชาด" จึงไม่ก่อให้เกิดความหมายที่ถูกต้องในบริบทของอาหารครับ
บทสรุป
การเลือกใช้ตัวสะกดเพียงตัวเดียวก็สามารถทำให้ความหมายของคำเปลี่ยนไปได้ ดังนั้น เพื่อการสื่อสารที่ถูกต้องและแสดงถึงความเข้าใจในหลักภาษาไทย นักเรียนควรจดจำไว้เสมอว่า เมื่อต้องการกล่าวถึงรสของอาหาร ต้องใช้คำว่า "รสชาติ" (ต.เต่า สระอิ) เท่านั้น การใส่ใจในรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่านี้ จะช่วยให้เราใช้ภาษาไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้นครับ