เจาะลึก 30 คำไวพจน์ที่พบบ่อยในภาษาไทย
ในภาษาไทยของเรานั้น มีความงดงามและหลากหลายของถ้อยคำเป็นอย่างยิ่ง ลักษณะเด่นอย่างหนึ่งคือการมีคำศัพท์หลายคำที่แม้จะเขียนและออกเสียงต่างกัน แต่กลับมีความหมายเดียวกันหรือใกล้เคียงกันมาก คำเหล่านี้เราเรียกว่า "คำไวพจน์" ซึ่งการเรียนรู้คำไวพจน์ไม่เพียงแต่จะช่วยเพิ่มพูนคลังคำศัพท์ แต่ยังช่วยให้นักเรียนสามารถเลือกใช้คำได้สละสลวยและเหมาะสมกับบริบทต่าง ๆ มากขึ้น โดยเฉพาะในการเขียนเรียงความหรือการแต่งบทประพันธ์
คำไวพจน์ คืออะไร?
คำไวพจน์ หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ "คำพ้องความ" คือ กลุ่มคำที่มีความหมายเหมือนกัน แต่มีรูปเขียนและเสียงอ่านที่แตกต่างกันไป การเลือกใช้คำใดขึ้นอยู่กับความเหมาะสมในแต่ละบริบท เช่น ในงานประพันธ์อาจเลือกใช้คำที่ไพเราะกว่าคำที่ใช้ในชีวิตประจำวัน
ตามความหมายจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พุทธศักราช 2542 ได้ให้คำอธิบายไว้ว่า:
คำไวพจน์ คือ "คำที่เขียนต่างกันแต่มีความหมายเหมือนกันหรือใกล้เคียงกันมาก เช่น มนุษย์ กับ คน, บ้าน กับ เรือน, รอ กับ คอย, ป่า กับ ดง, คำพ้องความ ก็ว่า"
ในอดีต คำว่า "ไวพจน์" เคยถูกใช้ในความหมายของ "คำพ้องเสียง" (คำที่ออกเสียงเหมือนกันแต่เขียนและมีความหมายต่างกัน) ด้วย แต่ในปัจจุบัน เมื่อเรากล่าวถึงคำไวพจน์ มักจะหมายถึง "คำพ้องความ" เป็นหลัก หากนักเรียนต้องการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับคำไวพจน์ สามารถอ่านบทความหลักของเราได้เพื่อความเข้าใจที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น
ตารางรวม 30 คำไวพจน์ ที่นักเรียนควรรู้
เพื่อให้นักเรียนได้เห็นภาพและจดจำได้ง่ายขึ้น ผมได้รวบรวมคำไวพจน์ที่น่าสนใจและพบบ่อยจำนวน 30 หมวดหมู่ มาจัดทำในรูปแบบตารางดังนี้
| คำหลัก | คำไวพจน์ |
|---|---|
| กลางคืน | รัตติ, ราตรี, รชนี, นิศา, ยามวิกาล, อันธิกา |
| ความรู้ | พิทยา, วิทยา, ภูมิรู้, ปรีชา, เมธา, โพธ |
| ใจ | กมล, หทัย, ฤทัย, มโน, ดวงแด, ฤดี |
| ชีวิต | ชีวัน, ชีวา, ชีวี, วิถีชีวิต, ความเป็นอยู่ |
| ดอกบัว | ปทุม, อุบล, บงกช, จงกล, นิลุบล, บุษกร |
| ท้องฟ้า | นภา, เวหา, อัมพร, คคนานต์, ทิฆัมพร, โพยม |
| ทะเล | สมุทร, สาคร, สินธุ, ชลาลัย, อรรณพ, รัตนากร |
| เทวดา | เทพ, เทวา, อมร, สุร, นิรชรา, ไตรทศ |
| เทวดาหญิง | เทพี, เทวี, นางฟ้า, นางสวรรค์, อัปสร |
| น้ำ | ชล, วารี, คงคา, ธารา, อุทก, สลิล |
| ปลา | มัจฉา, มัสยา, มีน, ชลจร, วารีชาติ, อัมพุชา |
| ป่า | ไพร, พง, ดง, อรัญ, พนา, เถื่อน, ชัฏ |
| ผู้ชาย | บุรุษ, ชาย, มาณพ, นร, ภาดร, เรียม |
| ผู้หญิง | สตรี, นารี, กัลยา, กานดา, อนงค์, พธู |
| แผ่นดิน | ปฐพี, ธรณี, พสุธา, ภูมิ, ภูวดล, เมธินี |
| พระจันทร์ | แข, ศศิ, บุหลัน, นิศากร, รัชนีกร, โสม |
| พระเจ้าแผ่นดิน | กษัตริย์, ราชา, ภูบดี, นฤบดี, จอมราช, บดินทร์ |
| พระวิษณุ | พระนารายณ์, กฤษณะ, จักรปาณี, ไวกุณฐ์, มาธพ |
| พระอาทิตย์ | ตะวัน, สุริยา, ทินกร, ทิวากร, ภาณุ, รวี |
| มอง | ดู, ยล, แล, ทัศนา, ชำเลือง, เมียง |
| มาก | มากมาย, อเนก, พหุ, วิบูล, ไศล, มหันต์ |
| เมฆ | เมฆา, วลาหก, ปโยธร, อัมพุท, เมฆินทร์ |
| เมือง | นคร, กรุง, ธานี, บุรี, นครา, พารา |
| แม่น้ำ | นที, สินธุ์, คงคา, ชลาสินธุ์, สายนที |
| ร้องไห้ | กันแสง, ร่ำไห้, โศกา, พิลาป, กำสรวล, โหยไห้ |
| รัก | สิเนหา, เปรม, ปฏิพัทธ์, พิสมัย, สมร |
| วัว | โค, พฤษภ, กาสร, ฉลู, อสุภ |
| สงคราม | ศึก, รณ, ยุทธ์, สมร, การรบ |
| สบาย | เกษม, ผาสุก, สำราญ, ร่มเย็น, เป็นสุข |
| สวย | งาม, โสภา, วิไล, ไฉไล, ลาวัณย์, ประไพ |