ตัวอย่างการใช้คำศัพท์ภาษาไทย: เรียนรู้จากประโยคและบริบทจริง
การรู้จักความหมายของคำศัพท์เป็นเพียงก้าวแรก แต่หัวใจสำคัญของการใช้ภาษาไทยให้สละสลวยคือการเข้าใจบริบทและวิธีการนำคำศัพท์เหล่านั้นไปเรียบเรียงเป็นประโยคที่สมบูรณ์ บทความนี้ผมได้คัดเลือกคำศัพท์ที่น่าสนใจและมีประโยชน์มาอธิบายอย่างละเอียด พร้อมยกตัวอย่างการใช้งานในประโยคต่าง ๆ เพื่อให้นักเรียนและผู้ที่สนใจสามารถนำไปปรับใช้ในการเขียนและการพูดของตนเองได้อย่างมั่นใจครับ
หากต้องการค้นหาความหมายของคำศัพท์อื่น ๆ เพิ่มเติม สามารถไปที่ พจนานุกรมไทยฉบับสมบูรณ์ ได้ครับ
บรรจง (บัน-จง)
- ชนิดของคำ: คำกริยา (Verb)
- ความหมาย: ตั้งใจทำ, ทำโดยระมัดระวังและประณีต, ทำให้ดีที่สุด
ตัวอย่างการใช้งาน:
นักเรียนบรรจงคัดลายมือลงในสมุดอย่างสวยงาม
ช่างฝีมือบรรจงแกะสลักลวดลายไทยอันอ่อนช้อยลงบนบานประตู
คุณยายบรรจงพับกลีบดอกบัวเพื่อเตรียมนำไปไหว้พระ
วิจิตร (วิ-จิด)
- ชนิดของคำ: คำคุณศัพท์ (Adjective)
- ความหมาย: งดงาม, ประณีต, งามอย่างละเอียดลออ
ตัวอย่างการใช้งาน:
สถาปัตยกรรมไทยในวัดพระแก้วมีความงดงามวิจิตรตระการตาเป็นอย่างยิ่ง
ผ้าไหมผืนนี้ทอด้วยลวดลายอันวิจิตร แสดงถึงภูมิปัญญาของช่างทอพื้นบ้าน
นักแสดงร่ายรำด้วยท่วงท่าที่อ่อนช้อยและวิจิตรน่าชม
สุนทรียะ (สุน-ทะ-รี-ยะ)
- ชนิดของคำ: คำนาม (Noun)
- ความหมาย: ความงามในธรรมชาติหรืองานศิลปะที่แต่ละบุคคลสามารถเข้าใจและรู้สึกได้
ตัวอย่างการใช้งาน:
การชมพระอาทิตย์ตกดินที่ริมทะเลทำให้เกิดความรู้สึกทางสุนทรียะอย่างบอกไม่ถูก
บทกวีของท่านสุนทรภู่เต็มเปี่ยมไปด้วยสุนทรียะทางภาษา
ครูสอนศิลปะพยายามปลูกฝังเรื่องสุนทรียะในการมองสิ่งรอบตัวให้แก่นักเรียน
พินิจพิเคราะห์ (พิ-นิด-พิ-เคราะ)
- ชนิดของคำ: คำกริยา (Verb)
- ความหมาย: พิจารณาอย่างละเอียดรอบคอบ, วิเคราะห์อย่างถี่ถ้วน
ตัวอย่างการใช้งาน:
ก่อนจะตัดสินใจลงทุน เขาใช้เวลาพินิจพิเคราะห์ข้อมูลทั้งหมดเป็นอย่างดี
นักสืบกำลังพินิจพิเคราะห์หลักฐานในที่เกิดเหตุเพื่อหาตัวคนร้าย
คณะกรรมการต้องพินิจพิเคราะห์คุณสมบัติของผู้สมัครแต่ละคนอย่างยุติธรรม
รังสรรค์ (รัง-สัน)
- ชนิดของคำ: คำกริยา (Verb)
- ความหมาย: สร้างสรรค์, ตกแต่ง, หรือสร้างขึ้นมาด้วยฝีมืออันประณีต
ตัวอย่างการใช้งาน:
ศิลปินเอกท่านนี้ได้รังสรรค์ผลงานจิตรกรรมชิ้นเอกไว้มากมาย
เชฟรังสรรค์เมนูอาหารจานพิเศษจากวัตถุดิบท้องถิ่น
สถาปนิกรังสรรค์อาคารหลังนี้โดยผสมผสานศิลปะสมัยใหม่เข้ากับความเป็นไทย
สละสลวย (สะ-หละ-สะ-หลวย)
- ชนิดของคำ: คำคุณศัพท์ (Adjective)
- ความหมาย: (ใช้กับถ้อยคำสำนวน) ที่ไพเราะ, ที่ราบรื่น, ที่เรียบเรียงอย่างดี
ตัวอย่างการใช้งาน:
ผู้ประกาศข่าวใช้ภาษาที่สละสลวยและน่าฟังเป็นอย่างยิ่ง
เรียงความของเขาได้รับรางวัลชนะเลิศเพราะมีสำนวนภาษาที่สละสลวย
นักการทูตผู้นั้นสามารถเจรจาต่อรองด้วยถ้อยคำที่สละสลวยและคมคาย
เอกลักษณ์ (เอก-กะ-ลัก)
- ชนิดของคำ: คำนาม (Noun)
- ความหมาย: ลักษณะที่เหมือนกันหรือมีร่วมกัน (Identity)
- ข้อควรจำ: มักสับสนกับคำว่า "อัตลักษณ์" (Identity) ซึ่งหมายถึงลักษณะเฉพาะตัว
ตัวอย่างการใช้งาน:
คนในชาติควรร่วมกันรักษาเอกลักษณ์ของความเป็นไทยเอาไว้
วัดอรุณราชวรารามมีพระปรางค์เป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นริมแม่น้ำเจ้าพระยา
ผ้าไหมมัดหมี่ถือเป็นเอกลักษณ์ทางวัฒนธรรมของภาคอีสาน
ไตร่ตรอง (ไตร่-ตรอง)
- ชนิดของคำ: คำกริยา (Verb)
- ความหมาย: คิดทบทวน, คิดใคร่ครวญอย่างรอบคอบ
ตัวอย่างการใช้งาน:
เราควรไตร่ตรองให้ดีก่อนที่จะพูดหรือทำอะไรลงไป
หลังจากไตร่ตรองอยู่นาน เขาก็ตัดสินใจลาออกจากงาน
ผู้พิพากษาต้องไตร่ตรองพยานหลักฐานทั้งหมดก่อนตัดสินคดี
