คำไวพจน์ คติ มีอะไรบ้าง? รวมคำศัพท์เกี่ยวข้อง พร้อมความหมาย

สวัสดีครับนักเรียนทุกท่าน วันนี้เราจะมาเรียนรู้เกี่ยวกับ คำไวพจน์ของคำว่า "คติ" ซึ่งเป็นคำที่มีความหมายเกี่ยวกับการชี้แนวทาง ความประพฤติ หรือหลักการที่ยึดถือ

การเรียนรู้คำไวพจน์จะช่วยให้เราสามารถใช้ภาษาไทยได้อย่างสละสลวยและหลากหลายมากยิ่งขึ้นครับ

คำไวพจน์ คือ คำที่มีความหมายเหมือนกันหรือคล้ายกัน แต่มีรูปคำที่ต่างกัน การนำคำไวพจน์มาใช้จะช่วยเพิ่มอรรถรสในการอ่านและเขียน ทำให้งานเขียนดูน่าสนใจและไม่ซ้ำซาก

ตัวอย่างคำไวพจน์ของ "คติ" และความหมาย

แบบอย่าง: หมายถึง สิ่งที่ถือเป็นแบบหรือเป็นตัวอย่างได้
แนวทาง: หมายถึง แนวหรือทางที่กำหนดเป็นหลักเพื่อปฏิบัติ
หลัก: หมายถึง ข้อสำคัญที่ยึดถือเป็นที่ตั้ง
ข้อคิด: หมายถึง ข้อที่ควรคิดพิจารณา
ภาษิต: หมายถึง ถ้อยคำหรือข้อความที่กล่าวสืบต่อกันมานาน มักมีความหมายเป็นคติเตือนใจ
สุภาษิต: หมายถึง คำกล่าวที่มีคติสอนใจ
คำสอน: หมายถึง ถ้อยคำที่ชี้แจงแนะนำให้ประพฤติปฏิบัติตาม
ปรัชญา: หมายถึง วิชาว่าด้วยหลักแห่งความรู้ความจริง

ตัวอย่างการใช้คำไวพจน์ คติ ในการแต่งกลอน

เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น ผมขอยกตัวอย่างการนำคำไวพจน์ไปใช้ในบทกลอนง่าย ๆ นะครับ

ยึดมั่น คติ ธรรม นำวิถี
เป็น แบบอย่าง ความดี มีคุณค่า
ใช้ หลักธรรม ชี้นำ ตรึงอุรา
เป็น ข้อคิด นำพา สู่ความเจริญ

คำไวพจน์ของคำว่า "คติ" มีอะไรบ้าง?

ผมได้รวบรวมคำไวพจน์ของคำว่า "คติ" ที่สำคัญและน่าสนใจมาให้นักเรียนได้ศึกษา ดังนี้ครับ

คติ: เวท-; เวท; วิธี; วิธี; แนวทาง; แบบอย่าง; บทเรียน; คดี; ลัทธิ; สัตบถ; ภาษิต; การไป; ความเป็นไป; อุปบัติ

คำที่มีความหมายคล้ายกันกับคติอื่น ๆ ที่พอใกล้เคียงกัน ได้แก่
กรรมคติ / ทิฏฐานุคติ / บุรุษธรรม / สุภาษิต / อนัญคติ

อ่านว่า /คะ-ติ/

พจนานุกรมไทย คติ หมายถึง:

[คะติ] น. แบบอย่าง, วิธี, แนวทาง. (ป.).
[คะติ] น. การไป; ความเป็นไป. (ป.).

ความหมายในพจนานุกรมไทย ของคำที่มีความหมายคล้าย คติ

คดี หมายถึง [คะดี] น. เรื่อง, มักใช้ประกอบคําศัพท์ เช่น โบราณคดี คดีโลก คดีธรรม วรรณคดี สารคดี; (กฎ) เรื่องหรือความที่ฟ้องร้องหรือกล่าวหากันในทางกฎหมาย ซึ่งต้องดำเนินการตามกระบวนวิธีพิจารณาความตามที่กฎหมายกำหนด เช่น คดีแพ่ง คดีอาญา คดีปกครอง. (ป. คติ).
คติ หมายถึง [คะติ] น. การไป; ความเป็นไป. (ป.).
บทเรียน หมายถึง น. คําสอนที่กําหนดให้เรียน, ข้อที่เป็นคติเตือนใจ เช่น บทเรียนในชีวิต.
ภาษิต หมายถึง น. ถ้อยคําหรือข้อความที่กล่าวสืบต่อกันมาช้านานแล้ว มีความหมายเป็นคติ เช่น กงเกวียนกําเกวียน. (ส.).
ลัทธิ หมายถึง น. คติความเชื่อถือ ความคิดเห็น และหลักการ ที่มีผู้นิยมนับถือและปฏิบัติตามสืบเนื่องกันมา เช่น ลัทธิสังคมนิยม ลัทธิชาตินิยม ลัทธิทุนนิยม. (ป. ลทฺธิ ว่า ความเห็น, ความได้).
วิธี หมายถึง น. ทํานองหรือหนทางที่จะทํา เช่น วิธีทำฝอยทอง วิธีสอนคณิตศาสตร์ เลขข้อนี้ทำได้หลายวิธี; แบบ, แบบอย่าง, เช่น ทำถูกวิธี; กฎ, เกณฑ์; คติ, ธรรมเนียม. (ป., ส. วิธิ).
สัตบถ หมายถึง น. ทางที่ถูก, คติที่ชอบ. (ส.).
อุปบัติ หมายถึง [อุปะบัด, อุบปะบัด] น. การเข้าถึง เช่น คติอุปบัติ = การเข้าถึงคติ, การเกิด. (ป. อุปปตฺติ).
เวท หมายถึง [เวด] น. ความรู้, ความรู้ทางศาสนา; ถ้อยคําศักดิ์สิทธิ์ที่ผูกขึ้นเป็นมนตร์หรือคาถาอาคม เมื่อนํามาเสกเป่าหรือบริกรรมตามลัทธิวิธีที่มีกําหนดไว้ สามารถให้ร้ายหรือดี หรือป้องกันอันตรายต่าง ๆ ตามคติไสยศาสตร์ได้ เช่น ร่ายเวท, บางทีก็ใช้เข้าคู่กับคำ มนตร์ เป็น เวทมนตร์; ชื่อคัมภีร์ภาษาสันสกฤตโบราณซึ่งเป็นพื้นฐานของศาสนาพราหมณ์ยุคแรก มี ๔ คัมภีร์ ได้แก่ ๑. ฤคเวท ว่าด้วยบทสวดสรรเสริญเทพเจ้าทั้งหลาย ตอนท้ายกล่าวถึงการสร้างโลก ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นต้นแบบความเชื่อของชาวอินเดีย ๒. ยชุรเวท ว่าด้วยรายละเอียดการประกอบยัญพิธีและลำดับมนตร์ที่นำมาจากคัมภีร์ฤคเวทเพื่อสวดในขั้นตอนต่าง ๆ ของพิธี ๓. สามเวท ว่าด้วยบทขับที่คัดเลือกมาจากประมาณหนึ่งในหกของฤคเวท และใช้เฉพาะในพิธีที่บูชาด้วยน้ำโสม ๔. อถรรพเวท หรือ อาถรรพเวท เป็นเวทมนตร์คาถาเพื่อให้เกิดผลดีแก่ฝ่ายตนหรือผลร้ายแก่ฝ่ายศัตรู ตลอดจนการบันดาลสิ่งที่เป็นมงคลหรืออัปมงคล การทำเสน่ห์ การรักษาโรค และอื่น ๆ สามคัมภีร์แรกเรียกว่า ไตรเวท หรือ ไตรเพท ต่อมารับอถรรพเวทหรืออาถรรพเวทเข้ามารวมเป็นสี่คัมภีร์เรียกว่า จตุรเวท หรือ จตุรเพท, เรียกยุคแรกของศาสนาพราหมณ์จนถึงประมาณสมัยพุทธกาลว่า ยุคพระเวท มีวรรณกรรมหลักประกอบด้วยคัมภีร์พระเวท คัมภีร์พราหมณะ คัมภีร์อารัณยกะและคัมภีร์อุปนิษัทรุ่นแรก. (ป., ส.).
แนวทาง หมายถึง น. ทางปฏิบัติที่วางไว้เป็นแนว.
แบบอย่าง หมายถึง น. ตัวอย่างที่จะอ้างเป็นบรรทัดฐานได้.